ölçümde hatalar ve hesaplamalari

ölçümde hatalar ve hesaplamalari

2020-09-26 02:08:52

wisharedom

133

357

1 dakika 25 saniye

“Tüm bilimlerin ana hedefi, fizik dahil, genel olarak evreni düzenli gözlemlerimizle araştırmak olduğu düşünülebilir.” (Giancoli, 2014, s. 8). Bilim insanları evreni anlamaya çalışırken etrafındaki objeler arasında bağlantılar bulmaya çalışır ve bu ilişkileri deneylerle doğrulamak isterler. Deneyler her zaman istenilen sonucu vermez, hata oranları bulunur.

ÖLÇÜMDE HATA KAYNAKLARI

Sistematik Hatalar

Bu hatalar ölçüm aletlerinden kaynaklanan kalibrasyon, sıfırlamama veya üretim hatalarından kaynakabilir. Hatalar sadece iki yönde olabilir: pozitif ya da negatif. Örneğin bir hassas tartı üzerinde kütle yokken 0g yerine 1g göstermesi. Voltmetrenin, gerçek değer 3V olmasına rağmen 2.5V göstermesi. İlk örnekte hatamız +1g, ikinci örnekte -0.5V.

İstatiksel Hatalar

Bu hatalar rastgeledir ve hangi yönde, büyüklükte olacağı tahmin edilemez. Deney ekipmanları, deneyi yapan kişi, dikkatsizlik ve sonuçları yanlış okuma bu hatalara sebep olabilir. Bu hataları en aza indirmek için deney birden fazla kez tekrarlanabilir ve sonuçların ortalaması alınabilir. Ayrıca deney ekipmanlarının kalitesi arttırılarak daha kesin sonuçlar elde edinilebilir.

HATA GÖSTERİMİ VE HESAPLAMALARI

Deney sonucunda elde edilen değer x ise hatamız Δx ile gösterilir. Değer ve hata birlikte x± Δx şeklinde yazılır.

Hatalarla Dört İşlem

x± Δx ve y± Δy değerlerinın

Toplamı:

x ± Δx + y ± Δy = x + y ± (Δx + Δy)

Farkı:

x ± Δx – y ± Δy = x – y ± (Δx + Δy)

Çarpımı:

(x ± Δx )* (y ± Δy) = x *y ± x*y(Δx + Δy)

Bölümü:

(x ± Δx )* [(y ± Δy)^-1] = x*y ± x*y(Δx + Δy)